Kaetelgerich

Van oorspong is het Sjteyler Kaetelgerich is een wagenspel, waarbij de ene wagen plaats biedt aan de rechters en op de andere wagen een grote ketel staat. Deze wagen is eigenlijk een imposante draak die de ketel op zijn rug draagt en herbergt tientallen duivels, onder aanvoering van Vors Lucifer.

De rechtbank behandelt met veel humor zaken die in de ogen van de bevolking krom zijn. Het motto van het Kaetelgerich is dan ook: ‘rech sjpraeke wat krômp is’. De openbare aanklager draagt de misstanden aan en vervolgens moet de officier van justitie het oordeel vellen. Tussendoor voert de advocaat eigenlijk een bij voorbaat verloren verweer. En als het oordeel uitgesproken is, slepen de duivels hun slachtoffer gretig naar de duivelswagen en in onder toeziend oog van Vors Lucifer kieperen ze hem of haar zonder pardon ‘de kaetel in’ om te branden in het hellevuur.

1883

Deze traditie begint in 1883. Door het faillissement van de Venlose Woltersbank gingen ook enkele bedrijven over de kop. Onder de ontslagen werklui van de Tegelse ijzergieterij van Kamp & Soetens was boekhouder Van Poppel. Naar verluid kende hij een ludiek tribunaal in Luik, waar verdachten door duivels verbrand werden in de hel. De Tegelse en Steyler mannen die zich verzamelden in een van de lokale cafés, bedachten dat zo’n terechtstelling ook hier opgevoerd kon worden. Zo werd de Woltersbank samen met ‘de Nekse’ en ‘de Sjpekvot’ veroordeeld in het eerste Kaetelgerich op Steyl.

In de volgende decennia werd er op onregelmatige basis een opvoering gedaan. Na de opvoering in 1905 werd het ketelgezelschap in 1907 uitgenodigd op de Markt in Venlo. Vors Lucifer nam echter nooit bezit van de binnenstad, omdat de ketelwagen niet onder de toenmalige Roermondsepoort door paste.

1928

Mede door de Eerste Wereldoorlog blijft het jarenlang rustig met vastelaovend. In 1928 pakt Tegelen weer uit met een grote optocht. Naar ontwerp van Sjeng Stoffels werd door Steylernaren een wagen gebouwd met een heuse draak aan weerszijden en in het midden een grote stalen ketel. Deze nieuwe imposante wagen, gevolgd door de wagen met de strenge rechters, won de eerste prijs in de optocht van Tegelen dat jaar.

In de jaren daarna vinden nog enkele optochten en rechtszittingen plaats.

1944

In de hongerwinter beloofde men dat, mocht men ooit bevrijd worden, 25 jaar geen vastelaovend gevierd zou worden. Toch presenteert Steyl Vuroet zich in de bevrijdingsoptocht door Tegelen met een rechterswagen met een hoge ‘kaetel’, waar Nazi-kopstukken in verdwenen. In de jaren daarna, houdt men zich braaf aan de belofte.

1952

Nadat veel mensen het volksfeest elders gingen vieren, wordt de belofte uit de oorlog opgeheven. Niets stond een nieuw Kaetelgerich meer in de weg en terloops werd Vv. De Kaetelaers opgericht. Het werd een vereniging die de vastelaovend in Steyl ging organiseren, met jaarlijks het uitroepen van een nieuwe Vors Lucifer en bracht tweemaal in de vijf jaar het Kaetelgerich op de planken.

Daarbij werden lokale en landelijk bekende figuren niet ontzien. Phil Bloom (de eerste naakte vrouw op tv), acteur Huub Stapel (die zijn geboorteplaats en Tegelse tongval verloochende), drugsdealers, politici en ambtenaren wachtten de vuurdood. En Joop den Uyl’s woorden ‘ik heb toch niets gedaan’ werden hem juist fataal.

1983

Het 100-jarig jubileum van het Kaetelgerich wordt groots gevierd. Hoogtepunten waren een grote carnavalszitting in het feestpaviljoen, de organisatie van het BCL-carnavalstreffen en uiteraard een grotesk Kaetelgerich, met teksten van Nol van Roessel en onder regie van Pierre Driessen.

In de jaren ’80 en ’90 vindt vervolgens tweemaal in de vijf jaar een Kaetelgerich plaats op carnavalsdinsdag na de jeugdoptocht. Bij het aanbreken van een nieuw millennium wordt ervoor gekozen een opvoering te houden op een novemberavond, waarbij zowel het podium alsook de duivelswagen prachtig uitgelicht worden. 

2004

Het jubileum 11×11 jaor Sjteyler Kaetelgerich wordt gevierd met de organisatie van het BCL-carnavalstreffen en een hoogstaand Kaetelgerich in avondsfeer. Ook wordt aan de Veerweg het jubileumstandbeeld onthuld.

Nadat het Kaetelgerich in 2007 weer op carnavalsdinsdag aansluitend aan de jeugdoptocht is opgevoerd, wordt besloten om de rechtszittingen voortaan eenmaal in de vijf jaar te houden en dan op een novemberavond, na d’n 11^e van d’n 11^e. 

2026

Bij gelegenheid van het 13×11-jarig jubileum zijn er diverse bijzondere activiteiten georganiseerd. Zo wordt een boek uitgegeven dat niet alleen een historisch overzicht geeft, maar ook foto’s en nieuwe details presenteert. Tevens wordt er in het Missiemuseum een tentoonstelling ingericht met de mooiste en bijzonderste stukken uit de archieven van Vv. De Kaetelaers. En op 21 november houdt het Sjteyler Gerechshaof haar jubileumzitting waarbij wederom enkele verdachten terechtgesteld worden. “De Kaetel in!”